Trong những năm gần đây, sản xuất hoa, cây cảnh ở tỉnh Nam Định cũ (nay là tỉnh Ninh Bình) đã có những bước phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những ngành hàng mang lại giá trị kinh tế cao cho địa phương. Riêng diện tích trồng hoa lay ơn - loài hoa được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng - đã tăng từ 45 ha năm 2019 lên 69 ha năm 2023. Tuy nhiên, sản xuất hoa lay ơn vẫn gặp nhiều thách thức, chủ yếu là vấn đề giống: phụ thuộc vào nguồn nhập ngoại giá cao, dễ thoái hóa khi tự nhân giống và thiếu đa dạng về màu sắc, trong khi nhu cầu thị trường ngày càng phong phú.

Trước thực tế đó, triển khai thực hiện đề tài cấp tỉnh “Nghiên cứu tuyển chọn và phát triển một số giống hoa lay ơn mới (Gladiolus communis L.) tại Nam Định” Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh - Viện Nghiên cứu Rau quả đã tiến hành trồng thử nghiệm các dòng/giống hoa lay ơn mới trong vụ Đông Xuân 2024-2025 tại phường Nam Phong, thành phố Nam Định (nay là phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình). Kết quả đánh giá cho thấy dòng lai K1 và K2 nổi bật với nhiều ưu điểm vượt trội, phù hợp để bổ sung vào cơ cấu giống của tỉnh.

Các dòng/giống hoa lay ơn mới được đánh giá tại Ninh Bình

Vụ Đông Xuân năm 2025-2026, hai giống được tiếp tục trồng xây dựng mô hình trên phạm vi rộng. Kết quả giống K1 (Lay ơn Đỏ Nam Định – LoĐ_NĐ) có hoa màu đỏ tươi, thời gian sinh trưởng từ 80-85 ngày, chiều dài cành đạt 125-138cm, trung bình 13-15 hoa/cành. Tỷ lệ thu hoạch hoa đạt 96,3%, trong đó phần lớn là hoa loại I đạt tiêu chuẩn thương phẩm cao.

Giống K2 (Lay ơn Hồng Nam Định – LoH_NĐ) mang màu hồng cam mới lạ, thời gian sinh trưởng 84-90 ngày, chiều dài cành hoa vượt trội 140-145cm, với 14 - 16 hoa/cành, tỷ lệ thu hoạch lên tới 98,3% cao hơn hẳn giống hiện trồng phổ biến tại địa phương, được thị trường đánh giá cao.

Các giống lay ơn mới được tuyển chọn tại Ninh Bình

 Cả hai giống lay ơn mới đều thể hiện sức chống chịu tốt với sâu bệnh, đặc biệt là bệnh khô đầu lá - vốn là nỗi lo lớn trong sản xuất hoa lay ơn tại đây. Ngoài ra, hai giống mới có hệ số nhân giống vô tính cao, giúp nông dân thuận lợi và chủ động hơn trong sản xuất.

Giống hoa lay ơn mới có hệ số nhân giống cao

Khả năng chống chịu bệnh khô đầu lá của giống lay ơn mới

Khảo sát thị trường cũng cho thấy, nông dân và thương lái đều đánh giá cao 2 giống lai mới này nhờ màu sắc đẹp, hoa to, cành dài, dễ tiêu thụ. Đây là yếu tố quan trọng để một giống mới có thể nhanh chóng đi vào sản xuất đại trà.

Việc tuyển chọn thành công hai giống lai hoa lay ơn trên không chỉ giúp tỉnh Ninh Bình đa dạng hóa cơ cấu giống, giảm phụ thuộc vào nguồn nhập ngoại, mà còn mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu hoa lay ơn đặc trưng của địa phương. Với ưu thế về năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng, hai giống hoa này hứa hẹn sẽ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, thúc đẩy sự phát triển của ngành hoa cảnh tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp bền vững, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm hoa cảnh trên thị trường trong nước và
quốc tế.

Đoàn kiểm tra của Sở KHCN tỉnh Ninh Bình đánh giá mô hình

Mô hình sản xuất hai giống lay ơn tại Ninh Bình vụ Đông Xuân 2025-2026

Nguyễn Văn Tỉnh

Nguồn: Viện Nghiên cứu Rau quả