Khi nhắc đến ngành nông nghiệp, đặc biệt là các ngành trồng trọt, khoa học cây trồng, chọn tạo giống hay bảo vệ thực vật, nhiều học sinh và phụ huynh vẫn thường hình dung đến một công việc vất vả, quanh năm “dãi nắng, dầm mưa” trên đồng ruộng.

Đó là hình ảnh của nền nông nghiệp truyền thống. Còn nông nghiệp hôm nay đang thay đổi từng ngày.

Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, dữ liệu lớn, robot, thiết bị bay không người lái và tự động hóa đang làm thay đổi toàn diện phương thức nghiên cứu và sản xuất nông nghiệp.

Người làm nông nghiệp hiện đại không chỉ làm việc trên đồng ruộng. Họ còn làm việc trong các phòng thí nghiệm công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, nhà kính thông minh, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và các dự án hợp tác quốc tế.

Ngày nay, một kỹ sư khoa học cây trồng có thể sử dụng thiết bị cảm biến để theo dõi độ ẩm đất, nhiệt độ và dinh dưỡng cây trồng theo thời gian thực. Một nhà chọn tạo giống có thể ứng dụng công nghệ sinh học phân tử, chỉ thị ADN và trí tuệ nhân tạo để rút ngắn thời gian tạo giống mới. Một nhà nghiên cứu có thể sử dụng máy bay không người lái để thu thập hình ảnh trên diện rộng, sau đó dùng phần mềm phân tích sinh trưởng, phát hiện sâu bệnh và dự báo năng suất.

Những công việc trước đây cần hàng chục người và nhiều ngày thực hiện thì nay có thể được xử lý nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn nhờ công nghệ.

Trí tuệ nhân tạo đang mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho ngành nông nghiệp. AI có thể hỗ trợ nhận diện sâu bệnh qua hình ảnh, dự báo thời tiết và năng suất, phân tích dữ liệu nguồn gen, lựa chọn vật liệu lai tạo, điều khiển hệ thống tưới và dinh dưỡng, xác định thời điểm thu hoạch, bảo quản và kết nối thị trường.

Vì vậy, người học nông nghiệp trong thời đại mới không chỉ cần hiểu về cây trồng, đất đai và môi trường mà còn có cơ hội tiếp cận lập trình, dữ liệu số, tự động hóa, công nghệ sinh học, quản trị sản xuất và đổi mới sáng tạo.

Đây chính là một trong những lợi thế lớn khi học tập tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Trong môi trường đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Học viện, sinh viên có điều kiện tiếp cận với các phòng thí nghiệm, khu thực nghiệm, nhà lưới, nhà kính, hệ thống tưới thông minh, công nghệ nuôi cấy mô, công nghệ sinh học phân tử và các ứng dụng chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Các bạn không chỉ học lý thuyết trên giảng đường mà còn được tham gia nghiên cứu khoa học, thực hành cùng giảng viên và các nhà khoa học, tiếp cận với doanh nghiệp, dự án sản xuất và chương trình hợp tác quốc tế.

Điều quan trọng hơn, môi trường đó sẽ giúp sinh viên thay đổi tư duy: từ sản xuất dựa trên kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên dữ liệu; từ lao động thủ công sang tự động hóa; từ bán nông sản thô sang tạo ra sản phẩm có hàm lượng khoa học, công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Ngành nông nghiệp trong tương lai không chỉ cần những người khỏe mạnh và cần cù. Ngành nông nghiệp đang cần những người trẻ thông minh, sáng tạo, có khả năng làm chủ công nghệ và dám giải quyết những bài toán lớn.

Đó là bài toán về biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, giống cây trồng chất lượng cao, nông nghiệp xanh, sản xuất tuần hoàn, bảo vệ môi trường và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới.

Một sinh viên học khoa học cây trồng hôm nay có thể trở thành nhà chọn tạo giống, chuyên gia công nghệ sinh học, kỹ sư nhà kính thông minh, chuyên gia dữ liệu nông nghiệp, cán bộ quản lý, giảng viên, nhà nghiên cứu hoặc người sáng lập doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao trong tương lai.

Các bạn sẽ không chỉ là người làm theo những quy trình đã có.

Các bạn có thể trở thành những người tạo ra quy trình mới, giống cây trồng mới, công nghệ mới và mô hình sản xuất mới.

Các bạn có thể thay đổi cách người nông dân sản xuất, thay đổi cách doanh nghiệp quản lý, thay đổi cách thị trường tiếp cận sản phẩm và góp phần thay đổi vị thế của nông nghiệp Việt Nam.

Nông nghiệp hiện đại không còn là câu chuyện chỉ của ruộng đồng, mà là sự kết hợp giữa sinh học, công nghệ, dữ liệu, kinh tế và sáng tạo.

Vì vậy, các bạn trẻ đừng lựa chọn ngành học chỉ từ những định kiến cũ. Hãy nhìn nông nghiệp bằng một góc nhìn mới: đây là một trong những lĩnh vực có không gian phát triển rất rộng, gắn trực tiếp với đời sống con người và luôn cần những tài năng trẻ.

Nếu bạn yêu thiên nhiên, đam mê khoa học, hứng thú với công nghệ và mong muốn tạo ra những giá trị thiết thực cho cộng đồng, thì các ngành khoa học cây trồng, chọn tạo giống, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao chính là những lựa chọn đầy triển vọng.

Kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo sẽ chắp cánh cho những người trẻ đam mê nông nghiệp trở thành các kỹ sư, chuyên gia và nhà khoa học có khả năng làm thay đổi tư duy, phương thức sản xuất và tương lai của nền nông nghiệp Việt Nam.

Và Học viện Nông nghiệp Việt Nam có thể chính là nơi khởi đầu cho hành trình ấy.

PGS.TS. Đặng Văn Đông

Viện Nghiên cứu Rau quả

Học viện Nông nghiệp Việt Nam