Ngày 24/9, đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Rau quả và Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh đã về xã Nam Dương khảo sát, đánh giá thực tế một số vùng sản xuất cây ăn quả tập trung, đồng thời tư vấn giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, thích ứng với điều kiện thời tiết, thiên tai và định hướng phát triển vùng cây ăn quả theo hướng bền vững.

Đoàn khảo sát Cây ăn quả tại xã Nam Dương

Đoàn công tác có Tiến sĩ Nguyễn Văn Dũng - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả, Học viện Nông nghiệp Việt Nam; đồng chí Vũ Trí Đồng - Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh, cùng các chuyên gia, cán bộ của Viện Nghiên cứu Rau quả. Tiếp và làm việc với đoàn có đồng chí Vũ Duy Giáp - Phó Chủ tịch UBND xã Nam Dương; đồng chí Nguyễn Thị Thanh Thúy - Phó Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cùng cán bộ chuyên môn của xã.

Tại thôn Đồng Quýt, đoàn đã khảo sát vùng sản xuất cây ăn quả tập trung - một trong những khu vực có diện tích cây ăn quả lớn của xã, đồng thời cũng là địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập úng khi có mưa lớn, bão, lũ. Đoàn trực tiếp thăm một số mô hình của các hộ dân, trong đó có mô hình cam đường Canh được chuyển đổi, ghép cải tạo trên gốc bưởi Diễn.

Qua thực tế khảo sát, đoàn đánh giá cao sự chủ động, sáng tạo của người dân trong việc ứng dụng kỹ thuật, cải tạo vườn cây và lựa chọn giống phù hợp. Một số hộ đã chủ động xử lý cây bị ảnh hưởng bởi sâu bệnh, thời tiết và thiên tai bằng các biện pháp chăm sóc, bổ sung dưỡng chất, giúp cây phục hồi và duy trì sinh trưởng trong điều kiện thời tiết có nhiều diễn biến bất thường.

Chia sẻ kinh nghiệm cắt tỉa cho cây Cam đường canh ghép trên gốc bưởi Diễn

Đoàn cũng khảo sát vườn bưởi thồ của gia đình anh Vũ Duy Kiệm với hơn 2.000 cây, diện tích khoảng 4 ha. Đây là giống bưởi có đặc điểm chín sớm, chất lượng quả được người tiêu dùng ưa chuộng, giá bán khoảng 25.000 đồng/quả. Tại hộ gia đình ông Ngô Văn Nguyễn, đoàn tìm hiểu thực tế tình hình sản xuất và những thiệt hại do ngập úng trong đợt bão, lũ vừa qua, qua đó có thêm cơ sở đánh giá những khó khăn mà vùng cây ăn quả Nam Dương đang phải đối mặt.

Khảo sát mô hình bưởi Thồ 3 năm tuổi

Một điểm đáng chú ý trong chuyến khảo sát là vườn vải giống Phù Cừ, Hưng Yên đang được một số hộ dân trên địa bàn xã đưa vào sản xuất. Đây là giống có giá trị kinh tế cao, giá bán trong năm trước dao động khoảng 250.000 - 300.000 đồng/kg. Việc mạnh dạn thử nghiệm, chuyển đổi và nhân rộng những giống cây có giá trị cho thấy sự năng động, chủ động tìm hướng nâng cao hiệu quả kinh tế của người dân địa phương.

Khảo sát vườn ghép cải tạo giống vải Phù Cừ, Hưng Yên

Tại thôn Thủ Dương, đoàn dành thời gian khảo sát những cây vải tổ được cho là những cây vải đầu tiên được đưa về trồng trên vùng đất Lục Ngạn cũ, nay thuộc xã Nam Dương. Theo ông Nguyễn Thành Chính, một số cây được gia đình lưu truyền là do cụ Nguyễn Đức Trụ, ông nội của ông, mang giống về trồng từ khoảng năm 1953. Đến nay, trên địa bàn xã còn khoảng 5 cây vải tổ, nhiều cây đã có tuổi đời hàng chục năm.

Theo chia sẻ của người dân, những năm trước, các cây vải tổ cho sản lượng rất cao, có thời điểm khoảng 5 - 7 tạ quả/cây. Đây không chỉ là nguồn gen cây ăn quả có giá trị mà còn là dấu tích gắn với quá trình hình thành và phát triển nghề trồng vải thiều trên địa bàn xã.

Cây vải tổ trên 70 năm tuổi cần được bảo tồn tại xã Nam Dương

Từ giá trị đó, các chuên gia của Viện Nghiên cứu Rau quả đã tư vấn cho cán bộ chuyên môn và người dân xã Nam Dương phối hợp với các gia đình xây dựng phương án bảo tồn những cây vải tổ, theo hướng đánh giá sát hiện trạng sinh trưởng phát triển, khoanh vùng, xây dựng kế hoạch chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng; tỉa quả hợp lý để bảo đảm sức sinh trưởng lâu dài cho cây. Địa phương cũng định hướng xây dựng biển giới thiệu, khoanh vùng bảo tồn, từng bước nghiên cứu gắn các cây vải tổ với hệ sinh thái du lịch trải nghiệm, qua đó bảo tồn giá trị truyền thống đồng thời nâng cao giá trị kinh tế, văn hóa của vùng đất này.

Qua khảo sát thực tế, các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Rau quả có thêm cơ sở để nắm bắt những thuận lợi, khó khăn, đặc biệt là vấn đề giống, kỹ thuật chăm sóc, dịch bệnh, ngập úng và khả năng thích ứng với diễn biến bất thường của thời tiết, từ đó có những tư vấn, định hướng phù hợp cho địa phương và người dân. Đây cũng là cơ sở để xã Nam Dương tiếp tục rà soát, phát huy lợi thế vùng cây ăn quả, lựa chọn những giống có giá trị, khuyến khích người dân mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi giống và tổ chức sản xuất phù hợp, hướng tới hình thành những vùng cây ăn quả có chất lượng, giá trị kinh tế cao, gắn sản xuất nông nghiệp với bảo tồn nguồn gen, văn hóa bản địa và phát triển du lịch trải nghiệm.

Từ những cây vải tổ được gìn giữ qua nhiều thế hệ đến những mô hình cây ăn quả mới đang được người dân mạnh dạn thử nghiệm, Nam Dương đang cho thấy một hướng đi đúng đắn trong phát triển nông nghiệp: Lấy giá trị bản địa làm nền tảng, lấy khoa học kỹ thuật làm động lực và sự chủ động của người dân làm yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị vùng cây ăn quả trên địa bàn xã./.

Nguồn: Bộ môn Cây ăn quả - Viện Nghiên cứu Rau quả

• Trang trước
• Trang sau